Mỹ nối lại cấm vận với I-ran và tác động tới kinh tế Hàn Quốc l KBS WORLD Radio
Nghe Menu Nghe nội dung

Mỹ nối lại cấm vận với I-ran và tác động tới kinh tế Hàn Quốc

#Tin nổi bật trong tuần l 2018-08-12

Tin tức

ⓒYONHAP News

Bắt đầu từ lúc 0 giờ 1 phút ngày 7/8 (theo giờ miền Đông  nước  Mỹ), Chính phủ Mỹ đã khôi phục  các biện pháp cấm vận với I-ran sau hai năm bảy tháng. Trước đó, Washington từng nới lỏng hoặc tạm dừng cấm vận với Tehran căn cứ theo thỏa thuật hạt nhân I-ran đạt được vào tháng 1 năm 2016. Lần này, Washington sẽ phong tỏa xuất khẩu dầu thô của I-ran từ tháng 11 tới, chia làm hai giai đoạn. Quyết định này dự kiến sẽ ảnh hưởng lớn tới kinh tế Hàn Quốc.

 

Nối lại cấm vận kinh tế với I-ran

Các biện pháp cấm vận giai đoạn một của Washington sẽ có hiệu lực từ ngày 7/8, gồm việc cấm Chính phủ I-ran mua đồng đô-la Mỹ, cấm giao dịch liên quan đến đồng rial của I-ran, cấm hoạt động liên quan tới phát hành trái phiếu I-ran. Việc ngăn chặn I-ran mua đô-la Mỹ, một tiền tệ chính trong các giao dịch quốc tế, nhằm mục đích cô lập quốc gia này khỏi thị trường tài chính toàn cầu. Ngoài ra, Washington còn cấm các giao dịch về kim loại, khoáng sản như vàng, nhôm, thép, ô tô. Đặc biệt, Mỹ sẽ áp đặt “tẩy chay liên đới” (secondary boycott), tức là không chỉ các doanh nghiệp Mỹ mà cả các doanh nghiệp, cá nhân ở nước thứ ba giao dịch với I-ran đều nằm trong diện cấm vận. Biện pháp  trên  được phân tích là chủ yếu nhắm tới các doanh nghiệp châu Âu đang kinh doanh tại I-ran. Bên cạnh đó, Mỹ cũng cấm các giao dịch tài chính liên quan tới hệ thống đường sắt của  quốc gia Tây Á này , cấm việc nhập khẩu thảm hay thực phẩm từ I-ran. Việc Washington áp đặt cấm vận quyết liệt với Tehran nhằm khiến  I-ran phải đồng ý với một  t hỏa thuận hạt nhân mới có phạm vi rộng hơn thỏa thuận ký kết năm 2015.

 

Giai đoạn cấm vận thứ hai

Sau khi giai đoạn cấm vận thứ nhất có hiệu lực được 90 ngày, giai đoạn cấm vận thứ hai sẽ bắt đầu từ ngày 5/11. Ở giai đoạn thứ hai, Mỹ cấm các giao dịch tài chính của Chính phủ I-ran, cấm nhập khẩu dầu thô từ I-ran, một phương tiện thu ngoại tệ quan trọng của nước  này . Về điều này, Chính phủ Mỹ đang gây sức ép với các nước đồng minh như Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ dừng nhập khẩu dầu mỏ từ I-ran trước tháng 11, thời điểm biện pháp cấm vận giai đoạn hai có hiệu lực. Theo đó, một khi các biện pháp cấm vận giai đoạn hai được khôi phục hoàn toàn, nguồn cung dầu mỏ trên thị trường  toàn cầu  dự kiến sẽ biến động lớn, ảnh hưởng lớn tới kinh tế Hàn Quốc và toàn thế giới.

Mặt khác, I-ran đang đe dọa nếu Mỹ áp đặt cấm vận với dầu thô của nước này thì Tehran sẽ cho đóng cửa eo biển Hormuz, nơi chiếm tới 30% lượng vận tải dầu thô bằng đường biển của thế giới.

 

Tác động tới nền kinh tế Hàn Quốc

Các doanh nghiệp Hàn Quốc đang giảm dần xuất khẩu sang I-ran. Hiệp hội thương mại quốc tế Hàn Quốc (KITA) cho biết trong vòng từ tháng 1 tới tháng 6 năm nay, xuất khẩu của Hàn Quốc sang I-ran đạt 1,72 tỷ USD, giảm 15,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Kim ngạch xuất khẩu trong tháng 7 giảm 19,4%. Xuất khẩu của Hàn Quốc sang I-ran vào năm 2012 từng đạt 6,25 tỷ USD. Tuy nhiên, sau khi Mỹ áp đặt cấm vận với Tehran, xuất khẩu sang quốc gia này giảm dần, đạt 4,48 tỷ USD vào năm 2013, 3,71 tỷ USD vào năm 2016. Trong năm 2017, kim ngạch xuất khẩu bắt đầu tăng trở lại nhờ Washington  nới lỏng cấm vận với Tehran . Tuy nhiên, khi Mỹ bắt đầu cấm vận với dầu thô của I-ran từ giai đoạn hai, kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc dự kiến sẽ chịu ảnh hưởng lớn.

 

Hàn Quốc và I-ran sử dụng tài khoản thanh toán bằng tiền won của ngân hàng Hàn Quốc trong giao dịch thương mại. Tức là Chính phủ I-ran gửi khoản tiền mà Hàn Quốc trả cho lượng dầu thô nhập khẩu từ nước này vào một tài khoản thanh toán bằng tiền won tại Hàn Quốc, rồi lấy chính khoản tiền này thanh toán cho các giao dịch xuất khẩu của Hàn Quốc sang I-ran. Theo đó, nếu nhập khẩu dầu thô từ I-ran giảm thì xuất khẩu của Hàn Quốc sang I-ran không tránh khỏi bị giảm theo. Chính phủ Hàn Quốc đang thỏa thuận với Mỹ về việc loại dầu thô khỏi mặt hàng cấm vận. Trước đó, Chính phủ cựu Tổng thống Barack Obama từng cắt giảm 20% lượng nhập khẩu dầu thô từ I-ran và công nhận trường hợp ngoại lệ cho một số quốc gia.

Lựa chọn của ban biên tập