Nghe Menu Nghe nội dung
Go Top

Kinh tế

Hàn Quốc bắt đầu thử nghiệm tiền điện tử

#Tiêu điểm kinh tế l 2021-05-31

Lăng kính kinh tế

ⓒ Getty Images Bank

BOK bắt đầu nghiên cứu thử nghiệm tiền điện tử


Ngân hàng trung ương Hàn Quốc (BOK) sẽ tiến hành một dự án thử nghiệm mô phỏng các tính năng của “tiền điện tử ngân hàng trung ương” (CBDC) và công bố kế hoạch thực hiện thử nghiệm mô phỏng trong tương lai. Kế hoạch này không đồng nghĩa với việc tiền điện tử sẽ được sử dụng chính thức trong thời gian tới; song dự án thử nghiệm chắc chắn gây sự chú ý. CBDC là loại tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành nhằm thay thế hoặc bổ sung cho tiền mặt. Không giống các loại tiền ảo như Bitcoin, được phát hành bởi doanh nghiệp tư nhân và không có cơ quan bảo lãnh, CBDC là một loại tiền tệ hợp pháp được ngân hàng trung ương đảm bảo đổi được thành tiền mặt, bảo lãnh quy đổi và có giá trị lưu hành. Hôm nay, chuyên gia kinh tế Chung Chul-jin giải thích khái niệm CBDC và tác động tiềm năng của loại tiền điện tử này đối với đời sống. 


Ban đầu, phương thức giao dịch chủ yếu của con người là trao đổi hàng hóa, rồi tiền xu và tiền giấy lần lượt xuất hiện. Gần đây, các hình thức tiền tệ mới như thẻ tín dụng, các loại ví điện tử như Apple Pay, Google Pay được sử dụng rộng rãi. Có thể hiểu CBDC là một loại tiền tệ thế hệ tiếp theo được sử dụng trực tuyến. Tương tự như các loại tiền ảo hiện hành, CBDC cũng dựa trên công nghệ chuỗi khối (blockchain), tức sử dụng một loại sổ cái điện tử, lưu lại toàn bộ giao dịch giữa những người tham gia, đảm bảo giao dịch được thực hiện một cách minh bạch, đáng tin cậy mà không phụ thuộc vào bên thứ ba. Chúng ta sẽ thấy sự thay đổi trong cách thức sử dụng tiền mới; và bài toán sau đó là nghiên cứu, thử nghiệm và tìm cách đưa chúng vào cuộc sống. 


Các nước trên thế giới nghiên cứu thử nghiệm tiền kỹ thuật số


Ngày 24/5 vừa qua, BOK đã công bố kế hoạch chi tiết về chương trình thử nghiệm tiền kỹ thuật số, chỉ hơn một năm sau khi bắt đầu nghiên cứu về CBDC từ tháng 2 năm ngoái. Theo kế hoạch, BOK sẽ chọn một nhà điều hành tư nhân để thực hiện thử nghiệm tiền kỹ thuật số từ tháng 8 tới với ngân sách 4,4 triệu USD. Cho đến cuối năm, cơ quan này sẽ tập trung kiểm tra các vai trò cơ bản của tiền điện tử như phát hành, phân phối và mua lại. Trong 6 tháng tiếp theo, nhà điều hành thử nghiệm sẽ kiểm tra các tính năng khác như chuyển tiền ra nước ngoài, thanh toán tại môi trường ngoại tuyến và khả năng bảo vệ thông tin cá nhân. Trên thực tế, Hàn Quốc không phải nước duy nhất thử nghiệm tiền điện tử. 


Trung Quốc đang thí điểm sử dụng đồng nhân dân tệ kỹ thuật số tại hai thành phố từ năm ngoái, Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) cho biết có kế hoạch công bố một báo cáo nghiên cứu về đồng đô-la Mỹ kỹ thuật số vào mùa hè tới. Anh ra các báo cáo về đồng tiền Britcoin; Ngân hàng trung ương Nhật Bản được cho là chuẩn bị thử nghiệm đồng yên kỹ thuật số. Ở châu Âu, Thụy Điển được cho là đang chuẩn bị phát hành đồng tiền kỹ thuật số. Nhiều nước dường như đã nắm chắc lý thuyết về tiền điện tử và coi đây như một loại tiền tệ tương lai.


Quản lý giao dịch dễ dàng, hiệu quả hơn với tiền kỹ thuật số


Lý do đằng sau việc Chính phủ các nước trên thế giới đang gấp rút chuẩn bị ứng dụng tiền ảo là vì việc sử dụng loại tiền này có thể tiết kiệm cả chi phí phát hành, lưu hành và quản lý so với các loại tiền tệ thông thường. Ngoài ra, Chính phủ các nước có thể nhận biết dòng tiền thông qua khối lượng dữ liệu khổng lồ; cũng như dễ dàng quản lý, phát hiện các sai phạm như rửa tiền hay trốn thuế. Việc phổ cập tiền điện tử cũng giúp giảm bớt những người không được hưởng lợi trong hệ thống tài chính hiện nay. Chuyên gia Chung Chul-jin cho biết. 


Một chủ đề nóng hiện tại là các chế độ phúc lợi an sinh xã hội cho người dân; trong đó bao gồm việc Chính phủ cung cấp thu nhập cơ bản cho tất cả người dân, không phân biệt đối xử. Khi thanh toán trợ cấp cho tất cả các cá nhân, nếu sử dụng tiền điện tử, Chính phủ có thể trực tiếp chuyển tiền vào ví tiền kỹ thuật số tương ứng của từng người. Tức sẽ không có người nào bị bỏ sót. Hơn nữa, qua ví tiền này, Chính phủ cũng sẽ dễ dàng thu thuế. Với những thay đổi trong hệ thống tiền tệ, vấn đề tiền kỹ thuật số đang thu hút sự chú ý lớn hơn.


Tiền điện tử, cuộc chiến tiền tệ trỗi dậy


Chính phủ các nước đang tích cực chuẩn bị phát hành tiền điện tử như một biện pháp đối phó với các loại tiền ảo tư nhân. Gần đây, Chính phủ và ngân hàng trung ương các nước đã cảnh báo về các rủi ro của thị trường tiền ảo với khối lượng giao dịch khổng lồ. Tiền điện tử không tạo ra giá trị gia tăng, nên giao dịch chúng chỉ đơn thuần là đầu cơ thay vì đầu tư. Ngoài ra, giao dịch tiền ảo tràn lan là vấn đề nghiêm trọng do đây là hoạt động bất hợp pháp. Trước các quy định khắt khe của Chính phủ Mỹ và Trung Quốc, giá trị và vị thế của tiền điện tử như Bitcoin gần đây đã giảm mạnh. Theo đó, việc phát hành CBDC có thể khiến thị trường tiền điện tử tư nhân bị thu hẹp. Ông Chung Chul-jin lý giải.


Điều gì sẽ xảy ra với tiền ảo tư nhân khi ngân hàng trung ương các nước phát hành tiền điện tử? Một số nhà phân tích cho rằng ngân hàng trung ương các nước sẽ không “nhắm mắt làm ngơ” để mặc các loại tiền ảo nằm ngoài tầm kiểm soát và khó bị thu thuế. Rốt cuộc, giá trị của tiền điện tử tư nhân sẽ mất đi và thị trường tiền ảo sẽ biến mất. Ngược lại, một số khác lại dự đoán tiền ảo sẽ tìm thấy mục đích trong khu vực tư nhân và CBDC sẽ tồn tại song song với các loại tiền ảo tư nhân. Chẳng hạn, hiện nay vàng vẫn được sử dụng dù đồng USD rất phổ biến; đồng USD kỹ thuật số và các loại tiền ảo tư nhân hiện nay cũng có thể coi là “vàng kỹ thuật số” sẽ cùng tồn tại. Cần thời gian cho câu trả lời đâu mới là quan điểm đúng. 


Cần chuẩn bị cho cả lợi ích lẫn rủi ro


Một số lo ngại rằng Chính phủ có thể sử dụng tiền kỹ thuật số cho mục đích bất hợp pháp như giám sát, kiểm soát người dân. Đối với tiền ảo do Chính phủ ban hành, tất cả các giao dịch đều tồn tại trên máy chủ của Chính phủ, và ngân hàng trung ương có thể truy cập thông tin giao dịch. Công nghệ chuỗi khối được biết đến với tính năng bảo mật cao; song vẫn còn nhiều vấn đề như nguy cơ tiền giả, hay các loại tiền ảo mới. Chuyên gia Chung Chul-jin nhận định.


Cần chuẩn bị cho cả lợi ích lẫn rủi ro


BOK cần vẽ ra bức tranh tổng thể cho nghiên cứu và thử nghiệm tiền điện tử, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ thông tin nội địa xây dựng công nghệ liên quan. Các nhà lập pháp cũng cần thảo luận các biện pháp bảo vệ quyền riêng tư của công dân và ban hành các luật liên quan; Chính phủ phải kiểm tra cách kiểm soát tiền điện tử tư nhân. Thêm vào đó, các ngành công nghiệp cũng nên chuẩn bị các nền tảng cần thiết cho phương thức thanh toán mới và mỗi lĩnh vực kinh doanh cần chuyển đổi, tiếp nhận phương thức thanh toán mới. Các thành phần khác nhau trong xã hội cần chuẩn bị cho riêng mình.


CBDC được coi là con dao hai lưỡi vừa có lợi vừa có hạn chế. Trên hết, công chúng không biết nhiều về tiền điện tử, mặc dù các cuộc thảo luận về chúng đang diễn ra sôi nổi. Chính phủ cần chuẩn bị kỹ càng để đạt được sự đồng thuận xã hội trước khi tiền điện tử đi vào cuộc sống hàng ngày. 

Lựa chọn của ban biên tập