Khu công nghiệp liên Triều Gaesung ở Bắc Triều Tiên, biểu tượng của hợp tác liên Triều, tính tới ngày 10/2 đã ngừng hoạt động tròn 4 năm. 

Cho đến đầu năm ngoái, việc nối lại hoạt động khu công nghiệp Gaesung vẫn còn nhiều hy vọng. Tuy nhiên, sau khi Mỹ và miền Bắc không đạt được thỏa thuận nào tại Hội nghị thượng đỉnh song phương diễn ra ở Hà Nội hồi tháng 2 năm ngoái khiến đàm phán phi hạt nhân hóa trật khỏi quỹ đạo, quan hệ liên Triều trở nên lạnh nhạt, những doanh nghiệp Hàn Quốc có nhà máy tại khu công nghiệp Gaesung không còn đặt nhiều kỳ vọng như trước.

Quỹ hỗ trợ khu công nghiệp liên Triều Gaesung ngày 9/2 cho biết dấu mốc đầu tiên của khu công nghiệp là sau khi công ty lữ hành Asan Hyundai và chính quyền miền Bắc thông qua thỏa thuận phát triển khu công nghiệp tháng 8 năm 2000.

Tháng 6 năm 2004, 15 doanh nghiệp đã ký hợp đồng hoạt động tại khu công nghiệp Gaesung. Tháng 12 cùng năm, một doanh nghiệp thiết bị nhà bếp đã cho ra mắt chiếc nồi inox đầu tiên sản xuất tại khu công nghiệp Gaesung. 1.000 bộ nồi mang tên "chiếc nồi thống nhất" đã được xuất kho và bán hết tại một bách hóa tổng hợp ở Seoul chỉ trong hai ngày.

Kể từ đó, mỗi ngày có hơn 55.000 công nhân miền Bắc và hơn 1.000 lao động Hàn Quốc cùng nhau làm việc tại đây. Kim ngạch sản xuất tích lũy từ năm 2005 tới tháng 12 năm 2015 của khu công nghiệp Gaesung đạt tới 3,2 tỷ USD.

Đặc biệt, bất chấp hoạt động du lịch núi Geumgang (miền Bắc) bị dừng toàn diện sau vụ một du khách miền Nam bị bắn chết năm 2008, khu công nghiệp Gaesung vẫn duy trì hoạt động sản xuất, giữ vai trò "thành trì" sau cùng trong hợp tác giao lưu liên Triều.

Tuy nhiên, trước hàng loạt các vụ phóng tên lửa tầm xa và vụ thử nghiệm hạt nhân lần thứ tư của miền Bắc, Chính phủ cựu Tổng thống Park Geun-hye đã công bố quyết định dừng toàn diện hoạt động khu công nghiệp Gaesung vào ngày 10/2/2016. Một ngày sau đó, Bắc Triều Tiên phong tỏa khu công nghiệp, đóng băng tài sản của phía Hàn Quốc, trục xuất nhân lực miền Nam về nước.

Quyết định đóng cửa đột ngột khu công nghiệp Gaesung đã khiến các doanh nghiệp Hàn Quốc chịu thiệt hại vô cùng lớn.

Theo kết quả khảo sát do Chính phủ thực hiện sau khi đóng cửa khu công nghiệp Gaesung, quy mô thiệt hại là 786,1 tỷ won (662 triệu USD), song Hiệp hội doanh nghiệp Hàn Quốc tại khu công nghiệp Gaesung ước tính con số thiệt hại thực tế là hơn 1.500 tỷ won (1,26 tỷ USD).

Trong thời gian qua, Chính phủ Hàn Quốc đã hỗ trợ các doanh nghiệp chịu thiệt hại tổng cộng 577,9 tỷ won (486,5 triệu USD). Dù vậy, các doanh nghiệp vẫn cho rằng mức bồi thường này chưa đầy đủ.

Năm ngoái, Chính phủ cũng có kế hoạch đẩy nhanh tốc độ nối lại các dự án giao lưu hợp tác liên Triều trong khuôn khổ lệnh cấm vận miền Bắc, nhưng lại tránh đề cập khả năng nối lại hoạt động khu công nghiệp Gaesung.

Có thể nói, thời điểm hiện tại còn khá sớm để thảo luận khôi phục hoạt động khu công nghiệp Gaesung, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế vẫn siết chặt cấm vận với Bình Nhưỡng.

Kỷ niệm 4 năm đóng cửa khu công nghiệp liên Triều Gaesung, các doanh nghiệp Hàn Quốc dự kiến sẽ tổ chức các sự kiện nhằm hối thúc Chính phủ và cộng đồng quốc tế cho phép bình thường hóa hoạt động của khu công nghiệp.