Tòa án tối cao Hàn Quốc ngày 11/12 đã giữ nguyên bản án sơ thẩm, tuyên tập đoàn thép Nippon (Nhật Bản) phải bồi thường tổng cộng 100 triệu won (72.200 USD) cho 4 người con của một nạn nhân bị cưỡng ép lao động trong thời kỳ thực dân Nhật chiếm đóng bán đảo Hàn Quốc đã qua đời.

Đây là phán quyết đầu tiên của Tòa tối cao đối với loạt đơn kiện mới được nộp sau phán quyết của toàn thể Hội đồng thẩm phán Tòa án tối cao vào tháng 10/2018. Khi đó, Tòa án tối cao thừa nhận trách nhiệm bồi thường của doanh nghiệp Nhật Bản đối với các nạn nhân cưỡng bức lao động thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng.

Nạn nhân nói trên từng bị cưỡng ép đưa tới một nhà máy luyện thép ở tỉnh Iwate (Nhật Bản) vào năm 1940-1942, nơi mà ông phải lao động trong điều kiện khắc nghiệt. Dựa trên lời khai này, gia đình ông đã nộp đơn kiện vào tháng 4/2019, yêu cầu bồi thường hơn 200 triệu won (khoảng 136.000 USD). Trong phiên tòa lần này, phía doanh nghiệp Nhật tiếp tục lập luận rằng thời hiệu yêu cầu bồi thường đã hết hiệu lực.

Theo Luật Dân sự, quyền khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại thông thường sẽ hết hiệu lực sau ba năm kể từ khi biết hành vi gây thiệt hại, hoặc sau 10 năm kể từ khi hành vi gây thiệt hại xảy ra. Tuy nhiên, trong trường hợp tồn tại những trở ngại khách quan hoặc sự kiện bất khả kháng thì thời hiệu khởi kiện bắt đầu khi những trở ngại này được giải quyết.

Năm 2012, Tòa án tối cao lần đầu tiên công nhận quyền đòi bồi thường của các nạn nhân bị cưỡng ép lao động đối với tập đoàn thép Nippon, đồng thời bác bỏ và hoàn trả vụ án cho tòa cấp thấp để xét xử lại. Sau nhiều năm tranh tụng, toàn thể Hội đồng thẩm phán Tòa án tối cao đã ra phán quyết cuối cùng vào năm 2018, khẳng định trách nhiệm bồi thường của doanh nghiệp Nhật Bản là rõ ràng.

Tại phiên tòa sơ thẩm tháng 9/2021, tòa đã bác đơn kiện của gia đình nạn nhân với lý do thời hiệu yêu cầu bồi thường đã hết. Tuy nhiên, ở phiên phúc thẩm tháng 8/2024, phán quyết này đã được thay đổi.

Tòa phúc thẩm xác định rằng mốc thời gian tính thời hiệu không phải là thời điểm phán quyết hoàn trả hồ sơ năm 2012, mà phải tính từ tháng 10/2018, khi toàn thể Hội đồng thẩm phán Tòa án tối cao đưa ra phán quyết cuối cùng về vụ việc. Tức phía doanh nghiệp Nhật Bản không thể khẳng định thời điểm hết hiệu lực là trước phán quyết của toàn thể Hội đồng thẩm phán Tòa án tối cao hồi năm 2018. Trên cơ sở đó, Tòa án đã công nhận quyền yêu cầu bồi thường của các nạn nhân bị cưỡng ép lao động vào tháng 12/2023.