Trong báo cáo công bố ngày 16/1, Ngân hàng trung ương Hàn Quốc (BOK) cho biết mặc dù môi trường thương mại năm ngoái xấu đi như việc Mỹ tăng thuế, kim ngạch xuất khẩu cả năm vẫn tăng 3,8% và lần đầu cán mốc 700 tỷ USD. Tuy nhiên, trái với con số tăng trưởng bề nổi, thị phần xuất khẩu của Hàn Quốc trên thế giới lại đang có xu hướng sụt giảm kể từ năm 2018.

Để làm rõ nguyên nhân, BOK đã loại bỏ các yếu tố ngoại cảnh về nhu cầu nhập khẩu của các đối tác xuất khẩu để tập trung đánh giá thuần túy trên khía cạnh cung ứng, nhằm đo lường năng lực cạnh tranh của các mặt hàng và thị trường trọng điểm giai đoạn năm 2018-2024.

Kết quả phân tích cho thấy đối với thép và máy móc, cả năng lực cạnh tranh về mặt hàng lẫn thị trường đều sụt giảm kể từ năm 2018, đều do các mặt hàng thông dụng giá rẻ của Trung Quốc tràn ngập thị rường thế giới. 

Lĩnh vực hóa chất cũng từng bị đe dọa bởi việc Bắc Kinh tăng cường thiết bị hóa dầu và các sản phẩm thông dụng từ phụ phẩm khí đá phiến của Washington, nhưng hiện nay năng lực cạnh tranh mặt hàng đã được nâng cao nhờ tăng tỷ trọng các sản phẩm đặc thù. Tuy nhiên, vị thế tại thị trường Trung Quốc vẫn đang yếu đi do nước này tăng cường tự chủ nguồn cung nguyên liệu pin.

Ngược lại, năng lực cạnh tranh của các sản phẩm dầu mỏ Hàn Quốc đã cải thiện rõ rệt từ sau năm 2012 nhờ các hãng lọc dầu trong nước nâng cấp dây chuyền sản xuất, đi cùng với tín hiệu tích cực về nhu cầu từ các thị trường xuất khẩu chính.

Trong cùng giai đoạn, năng lực cạnh tranh thị trường của ô tô yếu đi do việc mở rộng sản xuất tại nước ngoài, nhưng lại ghi nhận sự cải thiện rõ rệt năng lực cạnh tranh về mặt hàng. Đây là kết quả của việc các hãng ô tô Hàn Quốc ra mắt các thương hiệu ô tô cao cấp vào cuối những năm 2010 và liên tục nâng cao chất lượng, cộng thêm việc phát triển nền tảng xe điện riêng biệt với động cơ đốt trong để nuôi dưỡng năng lực cạnh tranh xe điện trong giai đoạn năm 2022-2024.

Đối với chíp bán dẫn, năng lực cạnh tranh mặt hàng được đánh giá đã được nâng thêm một bước khi các doanh nghiệp chíp nhớ trong nước phát triển và thương mại hóa các mặt hàng giá trị gia tăng cao như bộ nhớ băng thông cao (HBM), các sản phẩm bộ nhớ DDR5 (Double Data Rate 5) nhanh hơn các doanh nghiệp đối thủ. Tuy nhiên, năng lực cạnh tranh thị trường đã giảm sút trong giai đoạn năm 2022-2024, tập trung vào thị trường Trung Quốc và Đông Nam Á. Nguyên nhân là do các doanh nghiệp Trung Quốc đã nâng cao năng lực sản xuất đại trà chíp nhớ nhờ chính sách hỗ trợ của Chính phủ nước này và đang chiếm lĩnh thị trường chủ yếu ở các sản phẩm thông dụng.

Trong báo cáo trên, BOK chỉ ra rằng đối với các mặt hàng bị giảm năng lực cạnh tranh như thép, hóa dầu, Chính phủ cần tập trung vào việc hiện đại hóa công nghệ và chuyển đổi sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Đối với lĩnh vực chíp bán dẫn ô tô, cần chiến lược để củng cố vững chắc ưu thế thông qua việc hỗ trợ nghiên cứu và phát triển, bảo mật công nghệ. Chính phủ cần mở rộng mạng lưới Hiệp định tự do thương mại (FTA) để ứng phó với xu thế bảo hộ thương mại, cắt giảm chi phí thương mại, hỗ trợ năng lực cạnh tranh thị trường của các doanh nghiệp.