Luật cơ bản về phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) và xây dựng nền tảng tin cậy của Hàn Quốc đã chính thức có hiệu lực từ ngày 22/1, trở thành bộ luật tổng thể về AI đầu tiên trên toàn thế giới.

Luật cơ bản về AI tập trung vào việc Chính phủ hỗ trợ cho các doanh nghiệp AI, đồng thời ngăn ngừa việc sử dụng AI nguy hiểm có thể gây hại, nhằm khai thác trí tuệ nhân tạo một cách lành mạnh.

Về các chính sách thúc đẩy, luật quy định Bộ trưởng Khoa học, công nghệ thông tin và truyền thông có trách nhiệm phải lập kế hoạch cơ bản về AI ba năm một lần nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp AI và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Chính quyền trung ương và địa phương phải tôn trọng tinh thần sáng tạo của các doanh nghiệp, hỗ trợ nghiên cứu và phát triển sản phẩm, dịch vụ liên quan.

Về các biện pháp quản lý, Chính phủ phải hoàn thiện cơ chế nhằm giảm thiểu rủi ro tiềm ẩn từ AI tới đời sống người dân và đảm bảo sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách an toàn. Đồng thời, Chính phủ sẽ hỗ trợ phát triển công nghệ, đào tạo, quảng bá để củng cố tính an toàn cũng như độ tin cậy của AI.

Các điều khoản được đánh giá có tác động lớn nhất tới doanh nghiệp AI đó là AI có tầm ảnh hưởng lớn, dán nhãn sử dụng AI và nghĩa vụ giải trình. AI có tầm ảnh hưởng lớn là những AI ở lĩnh vực có tác động lớn tới tính mạng, quyền lợi của người dân như y tế, năng lượng, tuyển dụng, thẩm định cho vay. Các doanh nghiệp AI trong mảng này phải xây dựng hệ thống do con người giám sát, thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn. 

Theo luật, khi cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ sử dụng AI có tầm ảnh hưởng lớn hoặc AI tạo sinh, doanh nghiệp phải thông báo trước cho người dùng và phải dán nhãn rõ ràng đối với các kết quả đầu ra từ AI tạo sinh. Đây là điều khoản khiến giới doanh nghiệp nội dung lo ngại nhất, bởi họ cho rằng ngay cả khi chỉ sử dụng AI một phần, việc dán nhãn "tác phẩm do AI tạo ra" có thể khiến giá trị nội dung bị đánh giá thấp. Việc luật ra đời giữa thời điểm công nghệ AI đang bùng nổ khiến các doanh nghiệp phát triển dịch vụ hết sức thận trọng.

Chính phủ khẳng định Luật cơ bản về AI tập trung vào mục tiêu thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp này và Chính phủ đã nỗ lực giảm thiểu tối đa các rào cản quy định. Bên cạnh đó, Chính phủ cho rằng cần có quy chuẩn bảo vệ xã hội khỏi các tác hại từ công nghệ deepfake hay vi phạm nhân quyền. Để hỗ trợ doanh nghiệp, Chính phủ sẽ tạm hoãn điều tra hoặc xử phạt vi phạm trong vòng một năm đầu tiên.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) đã lùi thời hạn thực thi luật AI sang năm sau do lo ngại suy giảm sức cạnh tranh, nhiều ý kiến lo ngại luật của Hàn Quốc có thể kìm hãm công nghệ. Một số ý kiến thì cho rằng tiêu chuẩn một số quy chế còn chưa rõ ràng.

Các chuyên gia nhấn mạnh việc Hàn Quốc áp dụng luật AI sớm hơn bất kỳ quốc gia khác trên thế giới đòi hỏi quá trình thực thi và bổ sung một cách chặt chẽ để có thể dẫn dắt các quy chuẩn quốc tế trong tương lai.